Ana Sayfa / Rehber / Sudoku Çözüm Teknikleri
Sudoku Nasıl Çözülür? Yeni Başlayanlar İçin Çözüm Teknikleri
Sudokunun tek kuralı
9×9'luk ızgara; dokuz satır, dokuz sütun ve dokuz adet 3×3 blok. Kuralın tamamı şu: her satır, her sütun ve her blok, 1'den 9'a kadar rakamların her birini tam olarak bir kez içermelidir. Başka kural yok. Bu üç kısıt aynı anda çalıştığı için her boş hücre üç ayrı süzgeçten geçer — ve iyi çözücüler tam da bu kesişimi kullanır.
Bir şeyi baştan bilmek moral verir: Oyun Kulesi'ndeki her bulmaca üretilirken bir çözücüyle doğrulanır ve her zaman tek çözümü vardır. Yani takıldığın her an, tahtada mantıkla bulunabilecek bir sonraki hamle kesinlikle mevcuttur. Bulamıyorsan aramadığın bir yer var demektir; şansın kötü olduğu için değil.
Başlamadan önce: tarama alışkanlığı
Yeni başlayanların en sık hatası, boş bir hücreye bakıp "buraya ne gelir?" diye sormaktır. Verimli olan tersidir: bir rakama bakıp "bu başka nereye gider?" diye sormak. Buna tarama denir ve şöyle yapılır:
- Tahtada en çok görünen rakamı seç. Diyelim ki beş tane 7 yerleşmiş.
- 7 içermeyen blokları bul. Her birinde, satır ve sütun kısıtları yüzünden 7'nin giremeyeceği hücreleri zihninden çiz.
- Blokta 7 için tek bir hücre kaldıysa, yaz. Bu kadar.
Tek başına bu alışkanlık, kolay bulmacaların yarısını çözer. Sık görünen rakamlardan az görünenlere doğru ilerle; her yerleştirdiğin rakam yeni taramaların önünü açar.
Teknik 1: Tek aday
Bir hücreye bakarsın; satırındaki, sütunundaki ve bloğundaki dolu rakamları sayarsın. Sekizi eleniyorsa geriye kalan tek rakam oraya yazılır. Buna tek aday (yaygın İngilizce adıyla "naked single") denir.
Pratikte bunu her hücrede tek tek yapmazsın; çok dolu bölgelere bakarsın. Yedi-sekiz hücresi dolmuş bir satır, bir sütunla kesiştiğinde çoğu zaman bir tek aday üretir. Kontrol Et düğmesine hiç dokunmadan uzun süre ilerleyebildiğini göreceksin.
Teknik 2: Gizli tek
Tek adayın aynadaki görüntüsü: hücre birden fazla rakama açık görünür, ama o rakamlardan biri satırın, sütunun ya da bloğun başka hiçbir hücresine giremiyordur. O zaman rakam oraya "gizlice" sabitlenmiştir. Örnek: bir blokta 4'ün girebileceği üç boş hücre var gibi görünür; ama ikisi, kendi sütunlarında zaten 4 bulunduğu için elenir. Kalan hücre, başka hangi rakamlara açık olursa olsun, 4'tür.
Gizli tekler, tarama alışkanlığının doğal uzantısıdır ve orta seviye bulmacaların bel kemiğidir. Tarama yapmayı öğrendiysen gizli tekleri zaten yarı yarıya buluyorsun demektir.
Teknik 3: Blok-satır etkileşimi
Bazen bir rakamın bir blok içindeki tüm olası hücreleri aynı satıra (ya da aynı sütuna) düşer. Rakamın o blokta nereye gideceğini henüz bilmezsin — ama o satırın blok dışındaki hücrelerine gidemeyeceğini kesin olarak bilirsin. Bu eleme, başka bir blokta zincirleme yeni bir gizli tek ortaya çıkarabilir.
Bu, "hiçbir şey bulamıyorum" anlarının panzehiridir: doğrudan rakam yerleştirmez, ama tahtayı senin için daraltır. İki-üç etkileşim üst üste geldiğinde tıkanan bulmaca yeniden akmaya başlar.
Teknik 4: Çiftler
Bir satırda iki hücre yalnızca aynı iki rakama açıksa — örneğin ikisi de sadece 2 ya da 6 olabiliyorsa — bu iki rakam o iki hücreye kilitlenmiştir. Hangisinin hangisi olduğunu bilmesen de satırın diğer hücrelerinden 2'yi ve 6'yı güvenle silebilirsin. Aynı mantık sütunlar ve bloklar için geçerlidir.
Oyun Kulesi'ndeki bulmacalar orta zorlukta olduğu için çiftlere sık ihtiyaç duymazsın; ama işler sıkıştığında en temiz çıkış yolu genellikle budur.
Tahmin etmek neden gereksiz — ve zararlı?
Tek çözümlü bir bulmacada her hamle mantıkla bulunabilir; tahmin, en iyi ihtimalle seni doğru yere şans eseri götürür, en kötü ihtimalle yanlış bir rakamın üzerine yirmi hamle inşa etmene yol açar. Yanlışı fark ettiğinde hangi hamlenin çürük olduğunu bilemezsin. Bir hücreden emin değilsen boş bırak, başka bölgeye geç ve tarama sırasını değiştir. Sudokuda ilerlemenin yolu cesaret değil, sabırdır.
Hız için küçük alışkanlıklar
- Her yeni bulmacada önce en kalabalık rakamları tara; en hızlı kazanımlar oradadır.
- Bir rakamın dokuzunu da yerleştirdiysen onu zihninden tamamen çıkar; artık gürültüden ibarettir.
- Oyun Kulesi Sudoku'da Kontrol Et yalnızca yanlış hücreleri işaretler, asla ipucu vermez. Alışkanlık olarak sona saklamak yerine, kendinden şüphelendiğin kritik anlarda kullan — yanlışın üzerine kule dikmekten iyidir.
- Süre baskısını dert etme. Saat ilk rakamını girdiğinde başlar; tahtayı önceden istediğin kadar okuyabilirsin. En iyi süreler, en az geri dönüş yapılan oyunlardan çıkar.